Παρασκευή, 28 Μαΐου 2010

Χαλούμια


Σήμερα θα προσπαθήσω να γράψω με τι ασχολούνταν οι συγχωριανοί μου।
Τώρα που το σκέφτομαι δεν μπορώ να πω με σιγουριά τι δουλειά ακριβώς έκανε ο καθένας γι' αυτό θα γράψω χοντρικά και μετά θα μείνω στα χαλούμια.
Στο χωριό μερικοί είχαν περβόλια πορτοκαλιές ως επί το πλείστον και το καλοκαίρι βάζανε και καρπούζια .
Επίσης οι πιο πολλές κοπέλες του χωριού δούλευαν στη ΣΟΔΕΜ που ήταν ένα εργοστάσιο συσκευασίας πορτοκαλιών κυρίως για εξαγωγή ,εκεί δούλευαν πολλές νέες γυναίκες απ' όλα τα γύρω χωριά.
Είχαμε και δυο καφενεία ,ίσως κάποιος άλλος θέλει να γράψει γι' αυτά γιατί ήταν καθαρά αντρική υπόθεση και εγώ ιστορίες καφενείων δεν ξέρω ακόμα.Tα καφενεία διέθεταν και μικρομάγαζο με διάφορα προϊόντα σούπερ μάρκετ
Το χωριό μας είχαμε και ένα λεωφορείο που μετέφερε τα παιδιά στου Μόρφου για να πάνε στο Γυμνάσιο καθώς και τις εργαζόμενες στη ΣΟΔΕΜ που ήταν ανάμεσα στου Μόρφου και στο χωριό μας.
Τα Σάββατα πήγαινε στου Μόρφου για να μεταβούν οι χωριανοί και χωριανές κυρίως για τα ψώνια της εβδομάδας από το παντοπωλείο και από τα μαγαζιά.

Αρκετοί συγχωριανοί μου δούλευαν και σε υπηρεσίες στη Λευκωσία ,Μόρφου και αλλού.
Να μην παραλείψω να γράψω ότι είχαμε και ιερέα.
Νομίζω είχαμε και έξι ;χωριανούς που είχαν κοπάδια.(δεν παίρνω όρκο για τον αριθμό) οπότε τα χαλούμια μας τα αγοράζαμε από τους ντόπιους ,πρέπει να έχω φάει απ' όλους χαλούμια και γάλα όξινο(γιαούρτι) , όλοι φτιάχνανε ωραία χαλούμια αλλά σαν τα χαλούμια και το γιαούρτι,της κοντογειτόνισσας μουτης Ελεγκούς του Πολλή  και ας με συγχωρήσουν οι άλλες χωριανές (νομίζω οι πιο πολλές εμακαριστήκαν) εν το έκαμνε καμιά έτσι νόστιμο , μέσα στο πήλινο το δοχείο μες στη μέση του τραπεζιού εκόντευκα να μπω μες στο δοχείο του γιαουρτιού.( τότε δεν τρώγαμε κάθε μέρα γιαούρτι ) ήταν βάλσαμο.

Ε όι τα χαλούμια της φωτογραφίας ένεν που το χωρκό μας εν που το Μαρί εν τζιαι τούτα καλά στην αστοσιά φελά τζιαι το χαλάζι.

Παρασκευή, 21 Μαΐου 2010

Η τριανταφυλλιά της θλίψης



Σήμερα θα γράψω για τα ρόδα της θλίψης.
Βλέπετε τη φωτογραφία με το πλαστικό φακελάκι και τα αποξηραμένα;
Αυτά τα αποξηραμένα είναι από ένα τριαντάφυλλο που (έκλεψα) από την άκρη ενός περιβολιού στο χωριό μου।
Δεν το έκλεψα από αυτούς που είχαν φυτέψει την Τριανταφυλλιά πριν από τριανταπέντε και βάλε χρόνια,εγώ το έκλεψα από τους σημερινούς (ιδιοκτήτες) του περιβολιού, από αυτούς που δεν έπρεπε να είναι καν στο χωριό μου και θα σας εξηγήσω.
Όταν άνοιξαν τα οδοφράγματα πριν μερικά χρόνια σηκώθηκα και πήγα στη Κύπρο εκείνες τις ημέρες, για να πάω να δω το χωριό μου που τόσο είχα πονέσει( βασικά νόμιζα ότι θα έκλειναν τα οδοφράγματα μέχρι να πάω) ।
Πήγα και όταν φτάσαμε στο χωριό κοιτούσαμε με θλίψη το πόσο άλλαξε και μάλιστα προς το χειρότερο, πολλά σπίτια ήταν γκρεμισμένα μαζί και το δικό μας , τα περισσότερα από τα όρθια ήταν σε κακό χάλι,λίγες ήταν οι εξαιρέσεις που κάπως τα είχαν φροντίσει।
Όταν λοιπόν πήγαμε στο σημείο που ήταν το δικό μας σπίτι και αφού μάζεψα λίγο χώμα και κάποια κουκουνάρια από το ένα πεύκο που είχαν αφήσει όρθιο,τα άλλα τρία τα είχαν κόψει ,
πήραμε το δρόμο για να φύγουμε, (εδώ θα διευκρινίσω ποια είμαι για να καταλάβετε όσοι είστε από το ίδιο χωριό αν και νομίζω ξέρετε ποια είμαι) Είμαι η κόρη της Ευθυμίας και του Γιαννή του Καρκώτη, η Ανδρούλλα ,προτιμώ να ξέρετε ποια είμαι τώρα που έστω και ένας χωριανός μου διαβάζει αυτά τα λίγα που θυμάμαι από εκείνα τα χρόνια।
Πήρα λοιπό το δρόμο που πηγαίνει προς την εκκλησία, πέρασα το πρώτο σπίτι που είναι ακριβώς δίπλα από το δικό μας, πέρασα και τη κολόνα του ρεύματος και σταμάτησα ,έκανα δυο βήματα πίσω και γύρισα το κεφάλι αριστερά και τότε την είδα, ήταν ακόμη εκεί ,η Τριανταφυλλιά που όταν άνθιζε μοσχοβόλαγε όλος ο τόπος ।
Κοίταξα γύρω μου , άπλωσα το χέρι και έκοψα ένα τριαντάφυλλο και έφυγα σχεδόν τρέχοντας για να προλάβω τους άλλους που είχαν προχωρήσει το κρατώντας το σφικτά μέσα στη παλάμη μου।
Το περιβόλι που είχε τη τριανταφυλιά είχε και το σπίτι στη γωνία που στρίβαμε για την εκκλησία,δυστυχώς ούτε αυτό βρίσκετε πια εκεί (προτιμώ να μην γράφω ονόματα άλλων συγχωριανών για να μην υπάρξει και καμιά παρεξήγηση)।Αυτό το τριαντάφυλλο το φύλαξα σαν κόρη οφθαλμού, το έχω βάλει σε πλαστική θηκούλα και όταν με πιάνει η νοσταλγία πηγαίνω το ανοίγω με προσοχή και το μυρίζω,ναι αγαπητοί μου ακόμα έχει τη μυρωδιά του.
Τα τριαντάφυλλα που έχω στη φωτογραφία μου θύμησαν το δικό μου(κλεμμένο)τριαντάφυλλο, έχουν την ίδια μυρωδιά ,είναι τα μαγιάτικα।
ΥΓ।
Αγαπητέ συγχωριανέ αυτη την ανάρτηση σου την αφιερώνω.

Δευτέρα, 10 Μαΐου 2010

Ο γάμος στο χωριό μου



Έχω πολύ καιρό να γράψω στο μπλογκ μου,καλά λαλούν ότι όποιος λειτουρκά θκιο εκκλησιές της μιας γελά της, που εγιώ ανακατώθηκα πάνω που θκιο καταλαβαίνετε τι δουλειές κάνω!!
Σήμερα θα γράψω για το γάμο και πως γινόντουσαν στο χωριό μου(όσα θυμάμαι και το λέω αυτό γιατί τότε που ήμουν στο χωριό σιγά μην έδινα και μεγάλη σημασία!!।
Όταν το ζευγάρι αποφάσιζε να έλθει εις γάμο κοινωνία ( είτε από προξενιό είτε από έρωτα και κακά τα ψέματα ,οι περισσότεροι γάμοι τότε γινόντουσαν με τα προξενιά και με την.......προίκα! όριζαν την ημερομηνία και άρχιζαν να καλούν τον κόσμο όπως γίνετε και σήμερα με το προσκλητήριο(δεν είμαι απόλυτα σίγουρη αλλά κάτι θυμάμαι και με ένα κερί που έδιναν στους καλεσμένους)
Το κάλεσμα άρχιζε καμιά βδομάδα πριν το γάμο και καλεσμένοι ήταν όλο το χωριό και φυσικά συγγενείς και φίλοι από τα γύρω χωριά και όπου αλλού είχαν σχέση με τις οικογένειες του γαμπρού και της νύφης।
Όλοι βοηθούσαν για την προετοιμασία του γάμου ,τα κορίτσια τύλιγαν τα παστίτσια με εκείνο το διάφανο σελοφάν,οι γηραιότερες γυναίκες φτιάχνανε τα μακαρόνια με το ζυμάρι το οποίο και το πλάθανε καθώς και τα μικρά μακαρονάκια।
Επίσης ετοιμαζόταν και το σιτάρι που θα έφτιαχναν το ρέσι।
Όταν οι καλεσμένοι είχαν πιο στενή σχέση με το γάμο ,,δηλαδή συγγενείς κουμπάροι ή πολύ φίλοι πηγαίνανε στο σπίτι που γινόντουσαν οι ετοιμασίες κάποιο κοτόπουλο ,μακαρόνια ή ότι άλλο μπορούσε κάποιος γιατί οι συμπέθεροι εκτός που θα τάιζαν όλους τους καλεσμένους δυο μέρες συνεχόμενες Κυριακή και Δευτέρα καμιά φορά και την Τρίτη,είχαν να ταΐσουν και τους συγγενείς και όσους βοηθούσαν και είχαν έλθει από άλλο τόπο।
Την Κυριακή του γάμου το απόγευμα όλες οι κοπέλες πηγαίναμε να δούμε που θα στολίζανε την Νύφη και να ακούσουμε και τα τραγούδια για το στόλισμα που συνήθως τα έλεγαν οι μεγάλες γυναίκες।
Κάτι ανάλογο γινόταν και στη μεριά του γαμπρού।
Τότε οι νύφη και ο γαμπρός πηγαίνανε με τα πόδια στην εκκλησία με συνοδεία οργάνων ,βιολιού και λαούτου ,δυο παρανυμφάκια κρατούσαν τις λαμπάδες, ένα άλλο κρατούσε το δίσκο με τα καπνιστομέρεχα και τα στέφανα ,το πιο μικρό ένα ολόασπρο μαξιλαράκι δαντελένιο που αν θυμάμαι καλά εκεί ακουμπούσαν τις βέρες ή τα στέφανα;
Μέσα στη εκκλησία δεξιά του γαμπρού στεκόταν ο πρωτοκούμπαρος και ακολουθούσαν οι κουμπάροι ι5 -२० ανάλογα ,από τα αριστερά της νύφης στεκόταν η πρωτοκουμπάρα(κουμέρα) και οι κουμπάρες (κουμέρες) πάλι ανάλογα πόσες φίλες ή φίλους είχε ο καθένας ,αν και τότε μπαίνανε όλοι οι νέες και νέοι ।
Από το κεφάλι του γαμπρού και της νύφης όπου ήταν τα στέφανα υπήρχε μια κορδέλα σατέν τυλιγμένη, όταν πια ο παπάς είχε βάλει τα στέφανα στο κεφάλι τους ξετύληγαν την κορδέλα και από τους πρωτοκούμπαρους χέρι με χέρι και ξετυλίγοντας έφτανε μέχρι τον τελευταίο κουμπάρο και κουμπάρα και αυτοί με τη σειρά τους γράφανε το όνομα τους πάνω ,μετά ξανατυλιγόταν η κορδέλα και αργότερα η νύφη την φύλαγε μαζί με τα στέφανα της σε μια στεφανοθήκη।
Να μην ξεχάσω να γράψω ότι για να μπεις κουμπάρος/α έπρεπε να πληρώσεις (τι τζάμπα θα έγραφες το 'όνομα σου); Στη συνέχεια με τη σειρά οι κουμπάροι και κουμπάρες αλλάζανε τη βέρα στο αντρόγυνο όπως τους τις άλλαζε ο ιερέας।
Αφού τελείωνε η τελετή του γάμου οι γονείς οι γιαγιάδες ,παππούδες και νονοί φιλούσαν τα στέφανα και όλοι ξεκινούσαν μαζί με τα βιολιά για το σπίτι των νεονύμφων, η διαδρομή όμως δεν έπρεπε να γίνει από τον ίδιο δρόμο που πηγαίνανε εκκλησιά πριν τη τελετή, αλλά από άλλο δρόμο( τώρα αυτό δεν ξέρω ακριβώς γιατί το κάνανε,ίσως ήταν κάτι προληπτικό;)
Όταν το αντρόγυνο έφτανε στο σπίτι όλοι περνούσαν από το σαλόνι όπου μπροστά από τον καναπέ και πίσω από το τραπεζάκι στέκονταν το αντρόγυνο με τα ιερά δεσμά του γάμου και οι καλεσμένοι χαιρετούσαν έπαιρναν και το παστίτσιο τους , άφηναν και τον οβολό τους μέσα στη γυάλα που ήταν ακουμπισμένη πάνω στο τραπεζάκι δίπλα από την πιατέλα με τα παστίτσια και βγαίνοντας έξω οι συγγενείς τον νεονύμφων έπαιρναν τον κόσμο στα τραπέζια που είχαν στρωθεί στο δρόμο από άκρη σ' άκρη για το γλέντι.
Το φαγητό ήταν κρέας ψητό, πατάτες ψητές, μακαρόνια (αυτά που έλεγα ότι έφτιαχναν με τα χεράκια τους οι γυναίκες τους χωριού και τα οποία τα έβραζαν σε ζουμί από κρέας ή κοτόπουλου και τα κοτόπουλα τότε δεν είναι σαν τα σημερινά! αλλά σπιτίσια।
Μετά το φαγητό ερχόταν το επιδόρπιο ,που δεν ήταν άλλο από το ρέσι (σιτάρι κομμένο και βρασμένο μέσα στο ζουμί από κρέας ,(σε μερικούς γάμους ακόμα το φτιάχνουν )(είναι σαν το γαμοπίλαφο της Κρήτης ,μόνο που στη Κρήτη αντί σιτάρι βράζουν ρύζι) Το ρέσι είναι σκάλες ανώτερο!! Να μην παινέσουμε και το σπίτι μας;
Εν ας ένας καλεσμένος αφού τελείωνε το φαγητό του και αφού είχε πιει και τα ποτά του(μπύρες και κρασί) καθόταν στις καρέκλες που είχαν στηθεί γύρω γύρω από την πίστα γιατί ήδη η ορχήστρα είχε αρχίσει να παίζει από κλασσικούς χορούς ,(ταγκό ρούμπα,βαλς) μοντέρνους( σέεικ γιάνκα,καζατσιοκ) και φυσικά τους κυπριακούς και λαϊκούς χορούς,
Την Δευτέρα το βραδάκι πάλι πηγαίναμε στο γάμο η ορχήστρα ήταν το σήμα ότι ο γάμος άρχισε ,όταν άρχιζε να παίζει την ακούγαμε σε όλο το χωριό σχεδόν।
Πάλι στολιζόμασταν ειδικά οι νέες με άλλο φόρεμα φυσικά και πηγαίναμε η νύφη αυτή τη φορά δεν φορούσε το νυφικό αλλά μια ωραία τουαλέττα και ξανά χαιρετούρες και ξανά το παστίτσιο και όσοι δεν είχαν κεράσει τους νιόπαντρους την προηγούμενη κερνούσαν τώρα και πάλι φαΐ και πάλι χορός ,μόνο που την Δευτέρα χόρευε το ζευγάρι ταγκό μόνοι πάνω στη πίστα και αφού έφερναν την πρώτη βόλτα άρχιζαν οι συγγενείς ,πρώτα οι γονείς και μετά οι άλλοι να κρεμάνε πάνω στα ρούχα του ζευγαριού λίρες (χάρτινες αυτό το γράφω για τους φίλους μου τους καλαμαράες,μην νομίσουν χρυσές και έλθουν όλοι τώρα με τη κρίση) κάνουμε και λίγο χιούμορ(πρώτη θα ερχόμουν) μετά αφού τελείωνε ο χορός (βασικά το κρέμασμα της λίρας) η νύφη χόρευε καλαματιανό με τις κουμπάρες και με τις άλλες κοπέλες του χωριού।
Ξέχασα να γράψω ότι την Κυριακή ο πρωτοκούμπαρος έπαιρνε το στρώμα από το κρεβάτι ( δεν ήταν κάντια τότε αλλά του παπλώματα και βολευόταν στους .ώμους του κουμπάρου και το χόρευε με τη συνοδεία μουσικής।
Πριν όμως από αυτό τέσσερις κοπέλες έραβαν τέσσερις σταυρούς με κόκκινη κορδέλα στις τέσσερις άκρες।
Αυτά είναι λίγο πολύ όσα θυμάμαι για πριν τους γάμους στο χωριό μου πριν από το 1974
Η φωτογραφία είναι από εδώ

Αγαπητέ συγχωριανέ μπες στα σχόλια και γράψε το ξέρω ότι πέρασες από εδώ.